Kriterler – Kategoriler – Tiyatroya Bakış Açımız

“Direklerarası Seyircileri Ödülleri” bir Oscar Ödülü değildir.

Görev; fark ettiğimiz Fark Yaratanları, “Farkındalık Yaratmak” üzere toplumun ilgilenen kesimleri ile paylaşmaktır.

Sistemimiz; Değer üzerine değil, “Yarar” üzerine kurulu bir teşvik sistemidir.

Direklerarası seyircileri, ödül programı kapsamında bir tiyatro oyununu değerlendirirken aşağıda açılımları yapılan kategoriler üzerinden çalışmalarını yaparlar. Seyir sırasında başarının değerlendirme ölçütünü de bu kategoriler arasında ve içinde ararlar.

Direklerarası seyircilerinin oyunları değerlendirme kriteri, oyundan aldıkları haz duygusunun (katarsis) sorgulanmasıdır. Eleştirel olmayan bakış açısı ile her kategori için seyredilen oyunu sorgulamaları kendilerini sonuca götürür.

Seçici Kurul Üyelerinin başarılı gördükleri adaylar sezon sonu karar toplantısında oyunu seyredenler arasında yapılan değerleme/eleme ardından yapılan oylama sonucunda tespit edilerek açıklanır.

Direklerarası Ödülleri sistemi, ülkemizde yerleşik Tiyatro Ödül Sistemine dünyada uygulanan yeni kategorileri de yansıttı. Bu katkılar, değerlendirme katmanlarını çeşitlendirirken aynı zamanda bu katmanları somutlaştırır.

Aşağıdaki liste boyunca Direklerarası Seyircileri tarafından Tiyatro Ödül Sistemimize kazandırılan yeni katmanlara ve Direklerarası Seyircileri tarafından ödüllendirmede kullanılan kavramların açıklamalarına başlık adlarına dokunarak erişebilirsiniz.

OYUN ÖDÜLLERİ

PERFORMANS ÖDÜLLERİ

TASARIM ÖDÜLLERİ

ÖZEL ÖDÜLLER

 

OYUN ÖDÜLLERİ

Oyun Yazarı

Temanın ve konunun yaratıcı unsuru Oyun Yazarıdır. Metin kurgu olabilir, adaptasyon alabilir, gerçek hayattan olabilir ama özgün olmalıdır, intihal barındırmamalıdır. Direklerarası Seyircileri değerlendirirken, bu olguları dikkate alır ve oyun metninin ilk defa sahneleniyor olmasını arar.
Oyun sahnelenmeden telifleri ödenmiş, yazarın kendisinden ya da temsilcilerinden yazılı izin alınmış olmalıdır.
Tercüme eserler ve çevirmenler değerlendirmeye alınmazlar.
Oyun metni ve diyaloglar anlaşılabilir bir dile sahip mi? ( +/-), Özellikle iki kişilik oyunlarda Oyun Yazarı, Zeka ve Kelime oyunları ile seyirciye ulaşmaya mı çalışmış? (+/-), Bellekte kalıyor mu? (+/-), Komedi türünde ise esprilerin kalitesi?(+/-) değerlendirme sırasında sorgulanan unsurlardır.

Yönetmen

Dünya genelinde tiyatro, edebiyattan bağımsız, apayrı bir zeminde değerlendirilmektedir. Bir oyun metni edebiyat tarihine mal olmuş bir sanat eseridir, defalarca okunabilir, ayrıntısına girilebilinir. Bir oyunun kendisi ise bir edebiyat olayı değil, bir tiyatro olayıdır ve öne çıkacak olan yönetmenin sahneye koyma anlayışıdır.
Sahnelenen oyun sayısı kadar yönetmenin de bulunduğu ortamda Direklerarası Seyircileri Yönetmeni değerlendirirken, yönetmenin çalışmasına tiyatro dili açısından bakar, ele aldığı metnin görsel ve işitsel imgelerini, diyalog çözümlemesini ve oyunculuk tarzını kendi yorumuna göre belirleyip belirleyemediğini, metni yeniden üretip üretemediğini göz önünde tutarlar.

Prodüksiyon

Öz tarifi; oyunun sahneye konulmasında, oyun metni, dramaturgi, yönetmen, oyucu ve diğer tasarım kategorileri arasında, uygulamada gözlemlenen uyum ve bütünlüktür.

Müzikal / Müzikli Oyun

Kendine özgü bir olay örgüsü olan, müzik, dans ve diyalogların olaylarla bütünleştiği duygusal ve eğlendirici sahne gösterisi. Prodüksiyonda aranan kategoriler arasındaki uyum ve bütünlük, müzikal yapımlarda da ayni şekilde aranmakla birlikte; bu kategoride kullanılan müziklerin özgünlüğü, koreografinin oyun müzikleri ile uyumu değerlendirmeye etki eder.

Sürekli Mükemmeliyet

Bu ödül; sahne yaşamı boyunca alanlarında gösterdikleri çaba, çalışma ve performansları ile sağlamış oldukları başarılarıyla, seyircilerin her zaman takdirini kazanmış tiyatro insanlarına verilmektedir.

Tek Kişilik Prodüksiyon

Tiyatro sanatının tüm gerekliliklerini bünyesinde toplamış olmak koşuluyla, bir tek oyuncu ile oynanan ve bu amaçla yazılmış olan oyundur.
Çok oyunculu oyunlar da yönetmen, oyunu tema değişikliğine gitmeden yeniden sahneye aktarılabilmektedir. Oysa bu tür oyunlarda odaklanma oyuncuya yöneldiğinden ve tasarım ve sahne arkası çabaları göz ardı edilemeyeceğinden; Direklerarası Seyircileri bu türü tek kişilik oyun olarak değil, Tek Kişilik Prodüksiyon kategorisinde değerlendirmekte, oyunculuk performansını değerlendirmeye almamaktadır.

Özgün Yeni Oyun

Özellikle hitap ettiği kuşak için; konusu ve sahnelenmesi özgün nitelik taşıyan oyunlar bu kategoride değerlendirilir.

Yenilikçi (Avangard) Tiyatro

Tiyatro tanımları içindeki kabul edilmiş normları değiştirmeyi amaç edinen, kendini sürekli olarak yenileyen ve güncelleyen; estetik anlayışları zorlayan, deneysel, alışılmışın dışında sahneleme teknikleri kullanılarak tiyatronun gelişimine katkıda bulunan tiyatroların değerlendirildiği kategoridir.

Ensemble

Daha önce Prodüksiyon (Yapım) kategorisinde oyunun sahneye konulmasında -oyun metni, dramaturgi, yönetmen, oyuncu ve tasarımların- uyum ve bütünlüğü değerlendirilmişti. Prodüksiyon kategorisinin aksine Ensemble (ansambl) kategorisi; oyuncuların, oyun sırasındaki uyum, birbirlerini tamamlama ve bütünleşmelerinin değerlendirilmesine verilen isimdir.

Tableau (Tablo) Oyunlar

Tek tema kesitlerinin sunulduğu Tiyatro Oyunlarıdır. Genellikle tek kişilik oyunlar halinde sahnelenir. Hayatları, şiirleri, hikayeleri, tarihsel destansı olayları tiyatro diliyle anlatan, başlangıç gelişme ve sonuç öğelerinin ihmal edilebildiği sahne gösterileridir.

Ümit Veren Yeni Tiyatro

Tiyatro Seyircisiyle yeni buluşan, ortaya koydukları tiyatro anlayışıyla dikkatimizi çeken çeken, tiyatro hayatımıza katkıda bulunacağını düşündüğümüz gurupları tiyatro seyircisine tanıtmak amacıyla ödül sistemine dahil edilmiştir.

PERFORMANS ÖDÜLLERİ

Performanslar

Performans değerlendirmelerinde ilk sorgulanacak olan: Oyuncu oyununda; oynuyor mu, yoksa olguya mı dönüşüyor? dur. Yani  oyuncu oyununda bir kralı mı oynuyor, yoksa bir kral mı oluyor? sorusunun yanıtı aranır.
Bu bulgunun arkasındaki süreçte, oyuncunun uyum ve yeteneğini sergilediği oyunculuktan alınan HAZ değerlendirme kriteri olup, bu Kriter değerlendirme sürecindeki oyunlarda tüm performanslar için geçerlidir.

Küçük Salon

Seyirci kapasitesinin 90 kişiyi aşmadığı, İtalyan Sahne anlayışının dışındaki oyunların sahnelendiği ve seyredildiği mekânları Küçük Salon olarak nitelendiriyoruz.

Küçük Salon; 20. yüzyıl döneminde, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde ortaya çıkan, mekân, drama ve oyunculuk yönünden yeni bir oyun sahneleme biçimidir. Seyirci sığası en çok doksan ya da daha az olan, balkonsuz, locasız, orkestra çukuru bulunmayan tiyatro mekânıdır. -Oda tiyatroları “Chamber Theatre”, Mahalle Tiyatroları “Theatre Disrtict” da bu tanıma girer.-

Umut Veren, Dikkat Çeken Genç Oyuncular

Bu kategoride verilmekte olan ödüller, yetenek ve çabaları ile tiyatro sanatına katkıda bulunacağı düşünülen gençleri teşvik etmek ve tiyatro camiasına tanıtmak amacıyla verilir. Genç oyuncu değerlendirilirken oyununun ilk ve oyuncunun 22-25 yaş gurubunda olmasına dikkat edilir.

TASARIM ÖDÜLLERİ

Tasarım Ödülleri

Sahne Tasarımı, Kostüm Tasarımı, Işık ve Efekt anlatılan öykünün geçtiği ortamı betimlerken seyirci ile sahne arasında bir bütünlük ve bağ sağlar. Bu bu kategorilerde Ödüllendirme bu bağlama uygun olarak yapılır.

Özgün Tiyatro Müziği

Oynanan oyun için oyunun içeriğine uygun bestelenmiş müzikler bu kategoriye girer. Diğer oyun müzikleri değerlendirmeye alınmaz.

Koreografi

Bu kategori değerlendirilirken dans koreografisi etkisinde kalmadan, oyunda ensemble’ı -bütünleşmeyi- sağlayacak hareket tasarımı fark edilmeye çalışılır.

ÖZEL ÖDÜLLER

Emek Ödülü

Tiyatronun oluşması, tiyatro sanatının gelişmesi ve sürdürülebilirliğine katkısı olan Tiyatro İnsanlarına çaba ve çalışmaları için takdim edilir.

Kurum Ödülü

Tiyatro çalışmaları ile kurum çalışanları arasında güven, dayanışma ve motivasyon sağlamak amacıyla sahnelenen yapımları, bu projeyi gerçekleştiren kurum ve  sahnelenen oyun yönetmeninin değerlendirildiği kategoridir.

Farkındalık Ödülü

Farkındalık yaratmak üzere toplumla paylaşılan tiyatro projelerinin değerlendirildiği kategoridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.